...เศรษฐศาสตร์จึงต้องเป็นเศรษฐศาสตร์การเมือง / ทวี หมื่นนิกร

หนังสือ “...เศรษฐศาสตร์จึงต้องเป็นเศรษฐศาสตร์การเมือง” รวมบทความเศรษฐศาสตร์การเมืองคัดสรร ของ ทวี หมื่นนิกร เป็นหนังสือลำดับที่ 3 ในชุด “เศรษฐ’ธรรมศาสตร์ คลาสสิก” (ECON TU Classics Series)

อาจารย์ทวี หมื่นนิกร เกิดเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ.2473 ที่จังหวัดลพบุรี จบการศึกษาระดับปริญญาตรีที่คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ.2507 ท่านเข้ารับราชการเป็นอาจารย์ประจำตรีของคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2508 นับเป็นอาจารย์ประจำรุ่นแรกในยุค “ก่อร่างสร้างคณะ” สมัย ศาสตราจารย์ ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ดำรงตำแหน่งคณบดี ต่อมาอาจารย์ทวีได้รับทุนร็อกกีเฟลเลอร์ไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกาจนสำเร็จปริญญาโทจากมหาวิทยาลัยมิดเดิลเทนเนสซีเมื่อปี พ.ศ.2513

เมื่อกลับมาทำงานที่คณะ อาจารย์ทวีทุ่มเทชีวิตทางวิชาการให้แก่สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมือง นอกจากเขียนหนังสือ เขียนบทความ และแปลหนังสือเกี่ยวกับเศรษฐศาสตร์มาร์กซิสต์ ประวัติความคิดทางเศรษฐศาสตร์ และเศรษฐศาสตร์สังคมนิยม เป็นหลักแล้ว อาจารย์ทวียังเป็นผู้บุกเบิกการเรียนการสอนวิชาเศรษฐศาสตร์การเมือง และเศรษฐศาสตร์สังคมนิยมในวงวิชาการเศรษฐศาสตร์ไทย นับว่าอาจารย์ทวีเป็นนักเศรษฐศาสตร์การเมืองไทยคนสำคัญยิ่งในยุคต้น

นอกเหนือจากความเป็นนักวิชาการแล้ว อาจารย์ทวียังเป็นนักต่อสู้เพื่อสังคมที่เป็นประชาธิปไตย เป็นธรรม และเท่าเทียม อาจารย์เข้าร่วมกลุ่มเรียกร้องรัฐธรรมนูญและเป็น 1 ใน 13 “กบฏ” ในช่วงเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ.2516 อาจารย์เป็นผู้ร่วมก่อตั้งพรรคสังคมนิยมแห่งประเทศไทย อาจารย์เป็นกำลังสำคัญของนิตยสาร “ชาวบ้าน” หรือ “เศรษฐศาสตร์สารฉบับชาวบ้าน” ของสมาคมเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์ ซึ่งเป็นนิตยสารฉบับแรกที่ตีพิมพ์ “จดหมายจากนายเข้ม เย็นยิ่ง ถึงผู้ใหญ่ทำนุ เกียรติก้อง” ในฉบับเดือนมีนาคม พ.ศ.2515

อาจารย์ทวีเสียชีวิตเมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ.2533 ด้วยโรคหัวใจ บนรถไฟพิเศษปรับอากาศสายกรุงเทพฯ-พิษณุโลก ขณะเดินทางเพื่อไปสอนหนังสือในโครงการธุรกิจสู่ชนบทของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่อำเภอพรหมพิราม จ.พิษณุโลก สิริรวมอายุได้ 60 ปี

ตลอดระยะเวลา 25 ปี ที่เป็นอาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ อาจารย์ทวีผลิตผลงานวิชาการมากมาย ทั้งในรูปของตำรา หนังสือแปล บทความวิชาการ และบทความตามหน้านิตยสารและวารสาร ผลงานเขียนส่วนใหญ่ล้วนเกี่ยวพันกับเศรษฐศาสตร์การเมือง ไม่เพียงผู้อ่านจะได้รับความรู้ในสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมือง และได้รับแรงบันดาลใจในการเปลี่ยนแปลงสังคมให้ดีขึ้นแล้ว ผู้อ่านยังได้รับความรื่นรมย์จากการอ่านด้วย เนื่องจาก อาจารย์ทวีเขียนหนังสืออ่านสนุก เข้าใจง่าย มีลีลาการเขียนเฉพาะตัวที่เปี่ยมเสน่ห์ และเฉียบคม

เพื่อไม่ให้ผลงานเขียนอันทรงค่าเหล่านี้ต้องสูญหายไปตามกาลเวลา คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จึงได้พยายามรวบรวมบทความเศรษฐศาสตร์การเมืองของอาจารย์ทวีจากแหล่งต่างๆ และคัดสรรมาตีพิมพ์ในหนังสือ “...เศรษฐศาสตร์จึงต้องเป็นเศรษฐศาสตร์การเมือง” เล่มนี้ด้วยความตั้งใจยิ่ง

ชื่อของหนังสือมาจากประโยคจบของบทความชิ้นหนึ่ง อาจารย์ทวีเป็นเจ้าของประโยคดังกล่าว และประโยคดังกล่าวเป็นประโยคที่สะท้อนแก่นความคิดทางเศรษฐศาสตร์ของทวี หมื่นนิกร ได้อย่างดีที่สุด